شخصیت آقا سید عبدالحسین لاری از آن جهت مورد تکریم است که از علما و فقهای بزرگ جنوب کشور بودند، ویژگیهای شاخص ظلم ستیزی، رهبری دینی و شیعی و البته ولایی سید عبدالحسین لاری که همراه با شوق ولایی و تقوای سیاسی توام با جهاد و جوانمردی بود او را به رهبری نستوه بدل کرد تا جایی که به فرموده مقام معظم رهبری، ایشان به فقیهی بزرگ، عارفی مجاهد و شخصیتی کمنظیر و فوقالعاده در تاریخ معاصر تبدیل شوند. شدت علاقه ایشان به این مرد بزرگ به اندازهای است که بعد از عکس حضرت امام خمینی(ره)، تنها تمثال شریف حضرت آیتالله سید عبدالحسین نجفی لاری در اتاق جلسات منزل معظم له نقش بسته است.
رهبر انقلاب در جمع برگزارکنندگان کنگره آیتالله نجفی لاری فرمودند: “مرحوم آقای سید عبدالحسین در نوع خودش یک روحانی بینظیر است، یعنی بنده شبیه ایشان را در بین روحانیون برجسته دوره خودمان سراغ ندارم. ایشان جهاد و تشکیل حکومت و ضرب سکه و تمبر و از این کارها داشته است. اینها چیزهایی است که من نظیر آن را تا زمان خودمان یعنی تا زمان امام (خمینی) واقعا در هیچ کس سراغ ندارم با این عظمت مقام و شموخ، آن مرتبه علمی، سیاسی، فرهنگی، آگاهی، شجاعت و اینها”
ایشان در بیاناتی که در سال ۱۳۷۷ همزمان با برگزاری کنگره این شخصیت بزرگ داشتند از اصالت دزفولی سید عبدالحسین لاری پرده برداشتند و نام این رهبر قیام شیعی بر ضد استعمار دوباره بر سر زبان ها افتاد وقتی که فرمودند:” در مورد مرحوم آقای سید عبدالحسین لاری، اوّلاً باید بگویم که لار در این زمینه اقبال آورده است؛ چون ایشان که اهل لار نیستند، دزفولی هستند؛ منتها هیچ کس ایشان را به اسم دزفول نمیشناسد – حتّی اولاد ایشان هم خودشان را لاری میدانند که البته اولادشان لاری هستند – ولی از بس شخصیت ایشان، شخصیت برجسته و بزرگی بود، اصلاً گذشتهی ایشان در شخصیت مرحوم آقا سید عبدالحسین محو شد! این هم از خصوصیّات ایشان است که «از کجا بوده و چه بوده» فراموش شد.”
و یک نکته حائز اهمیت این است که سید عبدالحسین لاری از سادات شاه رکن الدین (ره) دزفول که با ۱۴ واسطه به جد اعلایش سید علی شاهرکن الدین و با ۲۰ واسطه به امام موسی کاظم (ع) می رسد.
سید علی شاه رکن الدین (ره) جد اعلای ایشان است که بقعه متبرکه اش در مرکز شهر دزفول قرار دارد و محلی برای حضور زائرانی از دور و نزدیک است که دعا و نذر و نیازشان را به ضریح مطهر و بارگاه فیروزه ای گره می زنند.
این فقیه عالیقدر در راه مبارزه با استعمارگران انگلیسی با رهبری مردم خطه جنوب از لارستان و بوشهر را سرآغاز نهضت خویش قرار داد تا جایی که به نماد مقاومت در برابر متجاوزان انگلیسی مبدل شد.
بر اساس روایت بزرگان و تاریخ نگاران، ایشان در پیشبرد نهضت مشروطه چنان شاخص و در بطن و مرکز بود که به یک شخصیت ملی مبدل شد.
در پایان از مسئولان محترم شهرستان دزفول و همچنین مولفان، محققان و پژوهشگرانی که در حوزه دزفول شناسی فعالیت دارند انتظار می رود جهت شناساندن این شخصیت مهم و تاثیرگذار با مسئولان استان فارس به ویژه شهرستان لارستان نشست های فرهنگی برگزار گردد و پیوند این دوشهر از لحاظ تاریخی به جوانان علاقه مند معرفی شود. الگویی چون سید عبدالحسین لاری یک ید واحده در برابر تهاجم فرهنگی همه جانبه دشمنان به این آب و خاک است امید که این مهم هر چه زودتر به ثمر برسد انشاءالله.
سیده رقیه آذرنگ
۱۹ رمضان۱۴۴۶/
مصادف با نوروز ۱۴۰۴
